Wiara Kościoła w odpust sięga starożytności, kiedy wierzono, że może on wyrażać miłosierdzie Boga (Jezus powiedział do Piotra: „Cokolwiek rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane w niebie, a co zwiążesz na ziemi, będzie związane w niebie” – Mt 16,19) poprzez darowanie kar doczesnych.

Odpustu dostępuje „chrześcijanin odpowiednio usposobiony i pod pewnymi, określonymi warunkami, za pośrednictwem Kościoła, który jako szafarz owoców odkupienia rozdaje i prawomocnie przydziela zadośćuczynienie ze skarbca zasług Chrystusa i świętych” (Encheridion indulgentiarum, Normae de indulgentiis z 1999, s. 21).

Na prośbę ks. kard. Józefa Glempa, Prymasa Polski, skierowaną w imieniu całego Episkopatu Polski do Ojca Świętego o udzielenie odpustu zupełnego odmawiającym Koronkę do Miłosierdzia Bożego, Stolica Apostolska odpowiedziała następującym dokumentem:

Dnia 12 stycznia 2002 r.

Anioł Pański...,
modlitwa po komunii świętej - Duszo Chrystusowa..., Wierzę w Boga..., Psalm 129;
litanie zatwierdzone dla całego Kościoła (obecnie 6);
modlitwa do Matki Boskiej - Pomnij o Najdobrotliwsza Panno Maryjo...

można uzyskać go w ciągu jednego dnia:

1. Za trwającą pół godziny adorację Najświętszego Sakramentu. Natomiast za chwilowe nawiedzenie Najświętszego Sakramentu - odpust cząstkowy.

2. Za pobożne czytanie Pisma świętego przez pół godziny z należnym szacunkiem dla Słowa Bożego i traktowanie tej czynności jako czytanie duchowe. Za każdorazową lekturę Pisma świętego, ale przez krótszy czas - odpust cząstkowy.

można uzyskać go w oznaczonych dniach:

  • Za publiczne odmówienie hymnu Veni Creator 1 stycznia i w uroczystość Zesłania Ducha Świętego (odpust cząstkowy - za pobożne odmówienie tego hymnu w inne dni).
  • Za odmówienie w każdy piątek Wielkiego Postu po przyjęciu komunii świętej modlitwy Oto ja... przed obrazem Pana Jezusa Ukrzyżowanego (odpust cząstkowy - za odmówienie tej modlitwy w inne dni roku w podobnych warunkach).
  • Za uroczyste odmówienie Przed tak wielkim Sakramentem... z wezwaniem i modlitwą w Wielki Czwartek i w uroczystość Bożego Ciała (w innych okolicznościach – odpust cząstkowy).

Zatwierdzony przez papieża Pawła IV

Kościół, jako dobra matka, od wieków udziela swoim dzieciom odpustów ułatwiających zbawienie.

Rozróżnia się:

Odpust zupełny - jest to darowanie człowiekowi przez Boga wszystkich kar doczesnych za grzechy odpuszczone co do winy w sakramencie pokuty. Kto uzyska odpust zupełny dla siebie, uniknie kar czyśćcowych. Kto uzyska odpust zupełny za zmarłych, ratuje dusze z czyśćca.